Nadwaga i otyłość – czym się różnią i jaka jest ich przyczyna?

Dbanie o zdrowie to nie chwilowy trend, ale sposób na dłuższe, pełniejsze życie. Codzienne wybory dotyczące jedzenia, aktywności fizycznej i stylu życia mają realny wpływ na to, jak się czujemy, ile ważymy i jak funkcjonuje nasz organizm. Temat nadwagi i otyłości nie dotyczy tylko wyglądu – to realne zagrożenie dla zdrowia, które może prowadzić do poważnych chorób układu krążenia, cukrzycy czy nadciśnienia. Warto zrozumieć, czym jest nadwaga oraz czym jest otyłość, aby skutecznie przeciwdziałać ich rozwojowi i ograniczyć skutki nadwagi i otyłości.

Nadwaga a otyłość – podstawowe różnice

Choć te pojęcia często używane są zamiennie, warto wiedzieć, że nadwaga i otyłość różnią się stopniem zaawansowania problemu. Oba stany wynikają z nadmiaru tkanki tłuszczowej, ale w przypadku otyłości przekracza on znacznie granice normy i staje się już chorobą samą w sobie. Mówiąc prosto – nadwaga to stan przejściowy, który nie zawsze oznacza zagrożenie, ale już otyłość to choroba, wymagająca leczenia i kontroli. Często otyłość stwierdza lekarz po dokładnej analizie masy ciała oraz innych parametrów zdrowotnych.

Według klasyfikacji WHO wyróżniamy trzy stopnie otyłości, a każdy z nich wiąże się z coraz większym ryzykiem powikłań. Im większa ilość tkanki tłuszczowej w organizmie, tym trudniejsze może być jej leczenie i większe zagrożenie dla zdrowia.

Najbardziej popularnym wskaźnikiem oceny masy ciała jest kalkulator BMI (Body Mass Index). Daje on szybki obraz, czy nasza masa ciała mieści się w normie, czy też przekracza zdrowe granice. Wartości między 25,0–30,0 oznaczają nadwagę, a powyżej 30 – otyłość. Pełne wartości wskaźnika BMI można znaleźć w tabeli BMI.

Główne przyczyny nadwagi i otyłości

Nie ma jednej przyczyny nadmiaru kilogramów. W rzeczywistości to efekt wielu czynników, takich jak:

• Brak aktywności fizycznej – siedzący styl życia oraz siedzący tryb życia i mała ilość ruchu wpływają na gromadzenie się tkanki tłuszczowej w organizmie.
• Zła dieta – nadmiar tłuszczów, cukrów prostych i wysoko przetworzonych produktów prowadzi do nadwyżki kalorii oraz zaburzenia odżywiania.
• Czynniki genetyczne – niektóre osoby są bardziej podatne na przybieranie na wadze ze względu na uwarunkowania rodzinne.
• Wiek i płeć – z wiekiem metabolizm zwalnia, a u kobiet hormony dodatkowo wpływają na rozkład tłuszczu, co może prowadzić do otyłości pośladkowo-udowej lub brzusznej, czyli sytuacji, gdy tkanka tłuszczowa w okolicy brzucha dominuje.
• Stres i brak snu – powodują zaburzenia metaboliczne, apetyt i skłonność do podjadania.
• Stosowanie niektórych leków – może wpłynąć na nadmierną masę ciała.

Warto również zauważyć, że osoby z nadwagą często zmagają się z błędnymi nawykami żywieniowymi, które mogą prowadzić do dalszego rozwoju nadwagi i ostatecznie – otyłości.

Dlaczego nadwaga i otyłość są groźne?

Zarówno nadwaga, jak i otyłość prowadzą do licznych problemów zdrowotnych. Przede wszystkim rośnie ryzyko wystąpienia takich chorób jak:

• Nadciśnienie
• Cukrzyca typu 2
• Choroby serca i udar
• Problemy z kręgosłupem i stawami
• Bezdech senny i problemy z oddychaniem

Szczególnie niebezpieczna jest otyłość brzuszna, która oznacza gromadzenie się tłuszczu wokół narządów wewnętrznych. Można ją rozpoznać dzięki pomiarowi obwodu talii. Zbyt wysoki stosunek obwodu talii do obwodu bioder (WHR) to sygnał ostrzegawczy. U kobiet przekroczenie 80 cm, a u mężczyzn 94 cm, może świadczyć o zwiększonym ryzyku chorób metabolicznych. Właśnie dlatego otyłość – konsekwencje są tak groźne i wymagają zdecydowanego działania.

Jak można zapobiegać i leczyć nadwagę oraz otyłość?

Najważniejsze to działać wcześnie. Leczenie nadwagi i terapia otyłości to proces, który wymaga czasu, ale daje realne efekty. Oto, co warto wdrożyć na co dzień:

• Zbilansowana dieta – warto skonsultować się z ekspertem z zakresu dietetyki, który pomoże dobrać odpowiedni plan żywieniowy i zmienić nawyki żywieniowe.
• Codzienna aktywność fizyczna – nie trzeba od razu biegać maratonów. Już 30 minut spaceru dziennie potrafi zdziałać wiele.
• Monitorowanie masy ciała – regularne ważenie oraz korzystanie z narzędzi do określania idealnej wagi pozwala trzymać rękę na pulsie.
• Analiza BMI – sprawdzenie wartości BMI przy pomocy kalkulatora BMI dla kobiet lub kalkulatora BMI dla mężczyzn pozwala lepiej zrozumieć sytuację organizmu.
• Zmiana nawyków – rezygnacja z podjadania, jedzenia na stres i brak snu to kroki, które mogą odmienić zdrowie.

Zgodnie z stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, konieczne jest kompleksowe podejście, czyli połączenie diety, ruchu, edukacji zdrowotnej i – w niektórych przypadkach – leczenia farmakologicznego lub chirurgicznego. Wymaga to współpracy specjalistów i indywidualnego planu postępowania u chorych na otyłość.

Zdrowie zaczyna się od codziennych wyborów

Otyłość i nadwaga nie pojawiają się z dnia na dzień. To efekt długotrwałych zaniedbań i niezdrowego trybu życia. Ale dobra wiadomość jest taka, że można to odwrócić. Drobne zmiany w diecie, więcej ruchu i świadomość swojego stanu zdrowia mogą zapobiec poważnym chorobom. Warto zacząć już teraz – dla siebie, dla zdrowia i lepszej jakości życia.

Problem nadwagi i otyłości u dzieci staje się również coraz bardziej powszechny. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o prawidłowej masie ciała u najmłodszych, sprawdź również kalkulator BMI dla dzieci i poznaj sposoby przeciwdziałania problemowi otyłości u dzieci.